Pasen Paas met haas en ei, vieren 'op het leven'

Pasen of Paas, Pinkster (Pinksteren) en Carnaval, past daar een cadeau bij of een ei : en dan gaat het niet om de vraag wie of wat er het eerst was, kip of ei, maar om de vraag hoe het met de vruchtbaarheid – riten en symbolen gaat. Hoe het zit met de PaasHaas of met de Konijnen.
Dat het om een feestelijk gebeuren gaat, staat inmiddels buiten kijf.
Dat het Paasweekend of de vrije dagen rondom Pasen en Pinksteren uitnodigen tot een aantal dagen vakantie of anderszins ( Carnaval ! ) vrije dagen, staat doorgaans sterker op de kalender dan ooit de achtergrond. Dat het Pasen en het Pinksterfeest qua telling veel met elkaar te maken heeft, zal u wellicht niet boeien, maar is natuurlijk wel zo.

In dit jaar : 2017 , zal volgens 'planning' carnavalszondag vallen op : zondag 26 februari 2017 , eindigend met Vastenavond, op woensdag 1 maart 2017 vervolgens Aswoensdag, de eerste dag van de vastenperiode, van de veertigdagen-tijd. De "studentencarnaval" op de vrijdag ervoor maar even buiten beschouwing gelaten, wordt veelal op de zaterdag ervoor, hooguit de zondag, door de Carnavalsprins de "macht overgenomen" van het burgerlijk bestuur met de overdracht van een wat fors uitgevallen sleutel.

en alsvoren verwachten we 1e paasdag op : 16 april 2017 .

Hemelvaartsdag op 25 mei 2017
Pinksterzondag  op 04 juni 2017
Pinkster staat voor het griekse woord 'Pentekostè' = getal 50 voor 50e dag na Pasen , maar wordt ook het 'Wekenfeest' genoemd.


Wat ons moeilijk kan ontgaan, is het jaarlijks Carnaval en het Paasvasten / Paas feest etc zie hiervoor.

Dit paas vasten werd in de 2e eeuw n. Chr. gangbaar, aanvankelijk alleen de drie dagen direct voorafgaand aan Pasen, later de hele voorafgaande week en eerst op het einde van de derde eeuw kwamen de veertig dagen vóór Pasen in zwang als een doorlopende tijd van vasten en boete, analoog aan de veertig dagen, die Jezus zelf vastend in de woestijn had doorgebracht.

Omdat in de Katholieke Kerk op zondagen niet werd gevast, bepaalde Paus Gregorius de Grote (590-604) dat de veertigdagen- tijd voortaan 46 dagen vóór Pasen moest aanvangen. Zo bleven er, na aftrek van de zondagen, tot Pasen 40 werkelijke vastendagen over. En dus – door deze bepaling – vangt de de periode aan aan op een woensdag: de Aswoensdag. De 40 vastendagen komen daarmee dus niet overeen met de 40 dagen die Jezus in de woestijn doorbracht, waarbij overigens bedacht moet worden dat het getal 40 ook een symbolische betekenis had van oudsher.

Het voorzien van het teken van een askruisje wordt in de overige Christelijke Kerken minder toegepast.

De Paastijd

Op de zondag na de eerste volle maan in de lente is het Paas of Pasen (op zijn vroegst op 22 maart). Zie boven.

Kerkelijke oorsprong van het Paasfeest

Nadat de toenmalige joodse bevolking / stammen gedurende circa 400 jaar als slaven in Egypte ( de delta regio ) hadden geleefd, werden ze na 10 plagen bevrijd zoals de bijbel beschrijft, maar waar ook het een en ander terug te vinden is in de zogenaamde ‘Ipuwer Papyrus’ van eveneens respectabele ouderdom (bron: I.Velikovski). Met Pesach herdenkt het Joodse volk zijn uittocht ( Exodus ) uit Egypte onder aanvoering van Mozes, op de avond van de 13e Nissan (Joodse maand-aanduiding).

Wanneer je over de omstandigheden leest, waaronder deze uittocht plaatsvond, mag je rustig spreken over een ” ongeluksdag”, deze vrijdag de 13e voor de Egyptenaren wel te verstaan! De beschrijving leert ook dat de verschijnselen verder hebben gereikt dan de Egyptische Delta, reden dat ook elders die vrijdag de 13e in het volksgeheugen is blijven hangen.

Voor het (vertrekkende ) Joodse volk gold , dat de nieuwe dag begon op zonsondergang, dus voor hen was het al de 14e Nissan en zéker geen ongeluksdag, met als gevolg dat het fenomeen ” vrijdag de 13e ” aan hen voorbij is gegaan, en de complete westerse wereld zich nu nog steeds druk maakt om de gevaren van vrijdag de 13e etc. of een niet aangelegde/benoemde 13e hotel – etage.

Het verhaal van de uittocht is onderdeel van de eerste 5 boeken van de Bijbel, zeg maar de Joodse ‘Thora’ : Exodus en volgende geschriften, en maakt daarmee deel uit van zowel de Christelijke Kerkelijke wereld / oorsprong als wel de Israelische geloofsgemeenschap..

Matzes als speciaal brood voor Israel

Ter ere van de uittocht werden / worden speciale broden gegeten, matzes. Overigens ook buiten die periode smakelijk. Wil je dat correct doen, dan eet je “koshere” matzes, die geheel volgens de regels onder rabinaal toezicht zijn vervaardigd. Vind je dat niet noodzakelijk, de fabrikant Hollandia brengt ze in de schappen van de supermarkt.

De Christelijke Kerk en het Paasfeest

Jezus is op deze herdenkingsdag (vrijdags) gekruisigd. Op de 3e dag, op de zondag wilde men hem balsemen, maar het graf bleek leeg te zijn: Hij was uit de dood opgestaan. Met Pasen herdenken de Christenen daarom deze wederopstanding van Jezus.

Regels rond de berekening van de datum voor het Paasfeest

Pas in de achtste eeuw na Chr. kwamen er algemene regels voor de berekeningsdatum van het Christelijke Paasfeest, gebaseerd op wat in het jaar 325 na Chr. op het Concilie van Nicea ( samengeroepen door keizer Constantijn de Grote ) was vastgesteld: Het zou gevierd worden op de eerste zondag ná de volle maan ná de lente-equinox.
en dan maar hopen dat dàt een goede constante blijft.

Nicea ligt in het huidige west Turkije , zeg maar net iets onder Constantinopel / Istanbul, voor wie op vakantie-ideeën wil komen.

Ook voor Pesach geldt niet altijd dezelfde dag, omdat de joodse jaartelling verloopt via ‘maan’maanden, met af en toe invoeging van een speciale maand om het schrikkeljaar effekt op te lossen.

Schoonmaken of Reiniging met of rond Pasen

Onlosmakelijk is hiermee verbonden – zoals in de Bijbel staat – ” het oude is voorbij, zie , het nieuwe is gekomen” , het dùs losmaken , het oude wegdoen, schoonmaken (hieraan is onze grote schoonmaak in het voorjaar sterk verbonden!) , ook een innerlijke reiniging en kan men zich gereed maken voor een nieuw begin.
En eigenlijk is dit ook voor ieders psyche een goeie stelregel.

Hoe komen we dan op de haas en het ei?

Heidense oorsprong van het Paasfeest

Dit feest (rondom 1 mei )zou zijn ontstaan ter ere van de godin (Midden Oosten) van de sensuele liefde of vruchtbaarheid: Astarte of Isjtar. Het idee dat na de winter de zon terug kwam werd met orgieën gevierd, de natuur ontwaakte uit de winterse ‘dood’.

De symbolen van deze godin waren de haas

( we hebben het nog wel eens over ” het is bij de konijnen af ” hoewel de haas in Nederland eerder werd gesignaleerd dan het konijn, maar of dat voor de bedoelde activiteit iets uitmaakt? )

en het ei, ook een resultaat van iets…..:
Een paasei is een versierd ei, dat met Pasen wordt verstopt. En zowel ei als verstoppen van het ei stamt eveneens uit Germaanse tradities, immers een ei is ook een teken van vruchtbaarheid, begraaf je zo’n ei, heeft dat mogelijk een vruchtbaar effect op de akkers.

De Scandinavische Teutonen noemden deze godin Eostre of Eastre, de godin van licht en de lente;
niet vaak wordt het genoemd, maar de Scandinaviërs hebben in Engeland ook nogal eens ‘huisgehouden’ en daar ook een eigen regio geregeld : de Danelaw (“Denenwet”) waarmee een regio van zeg Midden Engeland ‘regulier’ werd afgedwongen gedurende de 9e en 10e eeuw. Tijd genoeg om even wat goden en godinnen uit te ruilen. zie ook onze pagina over Engeland
En dus werd godin Eastre in het Engels “Easter” geïntroduceerd om niet meer weg te gaan.

Vaak werden hierbij ( paas- ) vuren aangestoken op heuveltoppen.

Het Israelische eitje met Pasen of Pesach

In het joodse feest Pesach, (Christenen vieren Pasen rondom de Messias, de Joodse mensen die ook leven volgens de oude wetten en regels, verwachten de Messias nog en dus vieren zij Pasen niet in die zin ), waarin bovengenoemde uittocht uit de Egypte delta wordt herdacht, wordt een hardgekookt ei tijdens de seider op de seider tafel geplaatst samen met drie matzes en een gebraden botje van een lam. En zien we ook dáár het ei, geen Paasei, maar toch…

En waar we dus eigenlijk overal het ei zien verschijnen als een symbool van vruchtbaarheid, en pas dáárna de kip, moeten we vaststellen dat we tegelijkertijd het eeuwige dispuut over “wie er het eerst was, de kip of het ei”, hiermee uit de wereld hebben geholpen.

Lekker eten met Pasen

Wat ons resteert, is dat er iets te vieren valt, dus doorgaans valt er iets te eten :

en dus een aantal Paas recepten om zelf te koken voorafgaand aan Pasen, of Pinksteren, of vul maar in 😉

Er rest ons nog 1 probleem :

en Paas eiland dan?

Paas eiland ofwel Easter Island…. ligt tegenover en hoort sedert 1888 bij Chili, tegenover Santiago ( betekent Sint Jacob naar de apostel Jacobus ) in de “South Pacific Ocean” op toch nog wel een ruime 3000 km.afstand. Het eiland werd op Paaszondag 5 april 1722, ’s avonds om 5 uur, ontdekt door Jacob Roggeveen, Nederlands ontdekkingsreiziger uit Middelburg en hij noemde het daarom Pasen eiland of Paas eiland. Je had het toch ook niet anders verwacht met die namen ?

Paaseiland echt wel?
Iets vreemds te zien? De Paaskoppen zijn natuurlijk wat vreemd, altijd al geweest al is de exacte achtergrond nog immer niet loepzuiver achterhaald. maar die eerste? Nee , al is ‘ie hardstikke echt, staat origineel bij het dorp Borger in Drenthe, Nederland.

Heeft er dus ook geen Paasei mee te maken ;-).

Méér over Drenthe en Borger Odoorn


top pagina

Paasfeest van 50 dagen met slotfeest Pinksteren

Paasfeest van 50 dagen met slotfeest Pinksteren ?
Van oorsprong was ook het Pinksterfeest een Joods feest en viel op de 50e dag na het joodse Paasfeest, het Pesach of beter, het Pesach duurde 50 dagen met als slotfeest de 50e of de Pinksterdag. In feite was Pasen in vroeger tijd een oogstfeest.

In het bijzonder m.b.t. het getal 50 » de Joodse leider van de Exodus , de uittocht uit Egypte, Mozes ontving 50 dagen nadien op een niet met zekerheid te localiseren berg Sinaï de ons bekende Tien Geboden, gegrift op stenen tabletten.
Jezus overleed aan het kruis op Goede Vrijdag, zijn opwekking was op Pesach / Pasen, gevolgd door de hemelvaart (Hemelvaartsdag), en op de 50e dag volgde het neerdalen van de Heilige Geest, dus wat met het ons bekende Pinksteren gevierd wordt.

Wat is er met die 50 ?

Wat is er met die 50 ?
Van oudsher kennen we de regel : 6 dagen werken en op de zevende dag rusten, weliswaar heeft een deel van de Christelijke gemeenschap die zevende dag op zondag ingesteld, voor een deel niet en zeker geldt dat niet voor de Joodse medemens, wiens zevende dag de sabbat (zaterdag) was en is.
Dat kunnen we ook overzetten naar jaren : zes werkjaren gevolgd door een sabbatsjaar, een jaar waarin niet ingezaaid wordt en niet gemaaid. Uit de voorgaande zes jaar moet het rustjaar overbrugd worden. Best wel ingrijpend dus.

Nu heb je zeven sabbatsjaren meegemaakt …. totaal zijn er dan 7 x 7 verlopen = 49 jaren, dan volgt het 50e, het zogenaamde ‘jubeljaar, zie het 3e Bijbelboek Leviticus 25:8-10 ( Oude Testament gevuld met vooral ‘wetgeving’), met in het oog springend : schulden worden kwijtgescholden, niet – vrije mensen worden vrij, buiten de familie geraakt worden weer in de familie opgenomen. Alles wat in 7 x 7 jaar verkeerd is gegaan, wordt hersteld. En ook in dàt jaar : niet zaaien en niet oogsten, of gelijkwaardige termen voor dat principe.
Daarom is het cijfer 50, analoog aan het cijfer 40, een belangrijk gegeven. Er is nooit levenslang, er is altijd hoop in de factor 50 ofwel 7 x 7 + 1.

Doen we wel een beetje aan mee, zie onze feestrituelen :
– 50 – gouden huwelijks jubileum met cadeau ….
– 50 – Abram danwel Sara “zien” met cadeau ….


Paaseiland en Pinkstereiland in de Pacific Oceaan
Als hierboven hebben we aangegeven dat Pinksterzondag de 50e dag is na Paaszondag, kan om die reden dus nooit zo zijn met dat spreekwoord : “als Pasen en Pinksteren op 1 dag vallen dan…….”

Nóg een reden staat op bovenstaand plaatje, waar u rechts Pasen eiland ziet, en links Pinksteren eiland. De twee zullen eeuwig een dag van elkaar verwijderd blijven. U ziet daar nl een verticale lijn, en die vertegenwoordigt de datumlijn ……. 😉 waarmee Pasen en Pinksteren minimaal 1 dag van elkaar verwijderd blijven.


top pagina