Ellertsveld. Op zoek naar de herkomst of locatie van het Ellertsveld. Het veld van de reus Ellert en diens zoon Brammer(t).

Schoonoord, leidt dat tot een klik ?

Schoonoord in Drenthe Z.O. is als veenkolonie = nederzetting van ( Oranje – ) kanaal arbeiders rond 1854 / 58 is gesticht. Dus relatief recent. En in die naam gedoopt door aannemer Jasper Klijn die ook al vereeuwigd is in het naburige dorp Klijndijk. Kunnen we met de naam Schoonoord wel aannemen, dat men dat een ‘schoon oord’ heeft willen noemen.
De legende van Ellert en Brammert is aanzienlijk ouder. Dus

geen klik met Schoonoord !
Ellertsveld in Drenthe, waar ligt dat

Zweeloo, kunnen we daar iets mee ?

De naam “Zweeloo” voor het dorp in Drenthe met die naam, komt van Swele, Sweel of Zwelle. Volgens Van Berkel en Samplonius (taalkundigen) verwant aan ‘zwellen’ en dus verhogingen, heuvels in het landschap. Kan dan dus ook voor meerdere plaatsen gegolden hebben, maar ook voor het Zweeloo van onze tijd. Maar komt in de buurt.

Ellertshaar, oostelijk van Schoonloo

Nog een verwarring brengende naam is : Ellertshaar, oost van Schoonloo.
Je zou toch direct aannemen, dat dit direct een band zou hebben met de reus Ellert. Ellert en z’n haar. Waarom zou je dat vernoemen ?
Helaas, het staat dáár voor een oude kolonie en lokaal “de Klonie”  genoemd. De naam Ellertshaar is echter afgeleid van ‘Elzenhoogte’, van els als boom en een zandige heuvelrug.

Wat hebben we dan aan Schoonloo in dit verband ?

Schoonloo moet in de vroege middeleeuwen – dus  5e tot de 10e eeuw – ontstaan zijn op het hoogste punt van de ‘Rolderrug’. De plaats wordt in ieder geval vermeld in 1328 als ‘Sconelo’ en dat noemen we tot 1500 de late middeleeuwen. Komt ook voor als Schoenlo, Scholo etc.

‘Schoon’ betekent hier ( taal ouderdom ) echter “kaal” of “droog” en ‘lo’ (-loo) betekent “open loofbos”. Kortom “bos met droge, kale bodem”. Schraal, weinig vruchtbaar. Tja, zandgrond met hier en daar een boom, klein bos.
Wel met tot ca. 3000 meter onder de grond een zoutkoepel. Dat dan weer wel.

Komt Schoonloo in de buurt van Scharloo

Dan kunnen we deze gegevens van Schoonloo combineren met Scharloo. Want Schar kon behalve een vis, óók staan voor een eenheid weidegrond voor koeien ( zoveel grond voor 1 koe, zoveel schar ).  En schar stond ook voor zogenaamd Blauwgrasland wat staat voor schraal nat grasland. Zoals Staatsbosbeheer de regio omschrijft : ‘Uitgestrekte boswachterijen met heide, stuifzand, vennen en beekdalen‘. Typerend voor de ‘pannekoek’ in centraal Drenthe en zeker waar het Ellertsveld geen groen weideland was en evenmin een fruit boomgaard.

Ellertsveld Drenthe - waar ligt dat

Wat heeft Dr. Johan Picardt geschreven over de locatie van het Ellertsveld

En dan terug naar de oude Johan Picardt ( die zijn versie van de Ellert en Brammert sage en het Ellertsveld op schreef rond 1660 ! ) :

Omtrent dese tijdt meent men dat geleeft hebben die twee vermaerde Moordenaars ghenaemt Ellert en Brammer, Vader en Soon die haer een tijdt langh onthouden hebben op dat groote ruyme Veldt tusschen Scharloo en Sweel, dat men seydt van desen Ellert ghenaemt te zijn Ellers-veldt, en Brammers-hoop van desen Brammer. Dese hebben Waghens en Karren gheplondert, Passagiers en Landsaten vermoordt, Brand-brieven uytgeschreven en seer veel quaedt ghedaen: En sulcx des te veyliger vermits in die tijden de Justitie niet naer behooren gepleeght wierde waer in den Bisschop David van Burgunden (Boergondië) versien soude. Van dese Moordenaers wert verhaelt dat sy een Dochter souden gerooft hebben alsoo dat zy soude swanger gheworden zijn; en dat zy in absentie des Soons den slapenden Vader de strot soude afgesneden en alsoo ontvlucht en dese grouwelen ontdeckt hebben.’ ( of het met Justitie sedertdien is verbeterd, zou ik niet durven stellen 😉   )

Dan is de conclusie rond de locatie van het Ellertsveld eenvoudig

Vinden we dan dùs het Ellertsveld begrensd door de weg met wegnummer N374 van Schoonloo naar Westerbork, en dan via Orvelte naar De Kiel en omhoog naar Schoonloo via de N376. Komt dan ook overeen met soortgelijke verhalen met Orvelte en Orvelterveen als doel.
Is zeg maar aansluitend op de Middenveldroute van de ANWB van jaren geleden, maar niet identiek. In mijn optiek dus.

Zie verder onze pagina over Ellert en Brammer(t)


top pagina